Van data naar beleid: 60 studenten onderzoeken hoe AI Europa beter kan voorbereiden op overstromingen

Kan artificiële intelligentie Europa helpen om zich beter voor te bereiden op toekomstige overstromingen? Op 29 en 30 oktober 2026 kwamen 60 studenten in Brussel samen voor de European AI Challenge 2026 – From Data to Policy, gezamenlijk georganiseerd door FARI – AI for the Common Good Institute en het Joint Research Center (JRC) van de Europese Commissie. De deelnemers werden geselecteerd uit bijna 240 kandidaturen en brachten uiteenlopende academische achtergronden mee. Ze kregen twee dagen de tijd om echte overstromingsgegevens om te zetten in praktische tools en beleidsaanbevelingen, zodat overheden klimaatgerelateerde rampen beter kunnen voorspellen en er doeltreffender op kunnen reageren.

 

Verschillende disciplines samenbrengen rond één uitdaging

De verwoestende overstromingen van juli 2021 in België, Duitsland en Nederland vormden de inspiratie voor de European AI Challenge. De studenten bogen zich over een prangende vraag: als morgen opnieuw zulke overstromingen zouden plaatsvinden, zouden we dan beter voorbereid zijn?

Het evenement ontving bijna 240 kandidaturen. Dat toont de grote belangstelling van studenten om AI en data in te zetten voor maatschappelijke uitdagingen.

De geselecteerde deelnemers kwamen uit uiteenlopende onderwijsinstellingen, waaronder de Université libre de Bruxelles (ULB), de Vrije Universiteit Brussel (VUB), KU Leuven, de Universiteit Antwerpen, Erasmushogeschool Brussel, UCLouvain en BeCode.

Ook hun studieachtergronden waren bijzonder divers: van artificiële intelligentie, datawetenschap, informatica en ingenieurswetenschappen tot politieke wetenschappen, internationale betrekkingen, communicatie en milieuwetenschappen.

Die diversiteit stond centraal in de uitdaging. Doeltreffende oplossingen ontwikkelen voor complexe maatschappelijke problemen vraagt immers meer dan alleen technische kennis. Ook inzicht in beleid, communicatie en de behoeften van betrokken burgers is onmisbaar.

 

Van complexe datasets naar concrete oplossingen

Tijdens twee intensieve dagen gingen multidisciplinaire teams aan de slag met geospatiale gegevens van de Europese Commissie, waaronder Copernicus-data, om overstromingsrisico’s in België, Duitsland en Nederland te onderzoeken.

De studenten moesten kwetsbare bevolkingsgroepen en infrastructuur in kaart brengen, mogelijke overstromingsscenario’s analyseren en hun bevindingen vertalen naar concrete beleidsaanbevelingen voor overheden.

Met de ondersteuning van coaches en experten ontwikkelden de teams verschillende innovatieve prototypes en benaderingen:

• Interactieve overstromingsrisicokaarten om bedreigde wijken, gebouwen en kritieke infrastructuur in beeld te brengen.
• Tools voor evacuatieplanning om veiligere routes te vinden, opvanglocaties te identificeren en voorrang te geven aan de meest kwetsbare bevolkingsgroepen.
• Dashboards ter ondersteuning van de besluitvorming waarmee lokale overheden risico’s beter kunnen inschatten en beschikbare middelen gericht kunnen inzetten.
• Communicatie- en vroegtijdige waarschuwingssystemen om inwoners duidelijker en toegankelijker te informeren, ook wanneer ze minder vertrouwd zijn met digitale toepassingen.

Naast de technische ontwikkelingen onderzochten verschillende teams hoe ze complexe informatie begrijpelijk konden maken voor beleidsmakers zonder technische achtergrond. Hun doel was om wetenschappelijke inzichten om te zetten in informatie die snelle en goed onderbouwde beslissingen mogelijk maakt.

Op de tweede dag presenteerden de teams hun oplossingen en beleidsaanbevelingen aan een jury van experten in de Brusselse kantoren van het JRC.

 

Het winnende team in de kijker: met AI evacuaties beter voorbereiden

Proficiat aan team 3, de winnaar van de European AI Challenge 2026!

Hun project richtte zich op een van de belangrijkste aspecten van overstromingsbeheer: preventieve evacuatie en vroegtijdig ingrijpen om levens te redden.

Om die uitdaging aan te pakken, ontwikkelde het team een simulatietool voor overstromingen. Die moet overheden helpen om bedreigde gebieden tijdig te identificeren, alternatieve veilige routes te vinden en evacuaties efficiënter te organiseren.

Hun aanpak omvatte onder meer een gefaseerde evacuatiestrategie. Daarbij krijgen mensen in de gebieden met het hoogste risico eerst voorrang, waarna de evacuatie geleidelijk wordt uitgebreid naar andere zones. Zo wil het team sneller ingrijpen mogelijk maken en tegelijk de druk op de hulpdiensten beperken.

Als beloning voor hun prestatie won het team een reis naar de onderzoekssite van het JRC in Ispra, Italië, en een stagemogelijkheid bij FARI. Zo krijgen de winnaars de kans om verder te ontdekken hoe onderzoek en technologie kunnen bijdragen aan concrete maatschappelijke impact.

 

Ook de teams op de tweede en derde plaats werden beloond voor hun inzet:

• Tweede plaats: een AI Blindspot-workshop bij FARI, waar de deelnemers hun kritisch inzicht in artificiële intelligentie verder kunnen verdiepen.
• Derde plaats: tickets voor een tentoonstelling in BOZAR, het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel.

Samen toonden deze projecten hoe technologische innovatie en praktische beleidsbehoeften elkaar kunnen versterken.

Een belangrijke les: AI biedt enorme mogelijkheden, maar menselijke expertise blijft essentieel

Tijdens de challenge ontdekten de studenten zowel de mogelijkheden als de beperkingen van artificiële intelligentie.

Enerzijds hielpen AI-tools om sneller te programmeren, data te analyseren en prototypes te ontwikkelen. Daardoor konden de teams in amper twee dagen indrukwekkende resultaten neerzetten. Anderzijds kregen ze ook te maken met foutieve resultaten, onvolledige datasets en tegenstrijdigheden die bijkomende controles vereisten.

Die ervaringen onderstreepten een belangrijke boodschap: AI-gegenereerde resultaten kunnen overtuigend lijken zonder noodzakelijk correct te zijn. Betrouwbare gegevens, kritisch denkvermogen en menselijke controle blijven dan ook onmisbaar, zeker wanneer beslissingen gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van mensen.

Daarnaast maakte de challenge duidelijk hoe belangrijk samenwerking is. In crisissituaties zijn multidisciplinaire samenwerking, heldere communicatie en een goede coördinatie van acties minstens even belangrijk als de technologie zelf.

Uiteindelijk draaide de European AI Challenge dan ook om meer dan het ontwikkelen van nieuwe tools. Bovenal ging het erom AI op een verantwoorde manier te leren gebruiken, de beperkingen ervan te begrijpen en ervoor te zorgen dat technologische vooruitgang inspeelt op echte maatschappelijke behoeften.

 

Bedankt aan iedereen die deze editie mogelijk maakte!

FARI en het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie bedanken alle deelnemende studenten van harte voor hun creativiteit, inzet en enthousiasme tijdens deze twee dagen.

Ook een welgemeende dankjewel aan de coaches, experten, juryleden en organisatieteams. Dankzij hun expertise en engagement werd dit initiatief mogelijk gemaakt.

De European AI Challenge 2026 liet zien wat mogelijk wordt wanneer jong talent, wetenschappelijke expertise en beleidsinzichten samenkomen rond één gemeenschappelijk doel: artificiële intelligentie en data inzetten voor het algemeen belang.